Edukacja

5 min

Nowy egzamin maturalny 2023

W marcu 2021 Ministerstwo Edukacji i Nauki udostępniło założenia nowego egzaminu maturalnego. Powodem zmiany dotychczasowych zasad jest reforma systemu edukacji. 6-letnią podstawówkę zastąpiła szkoła 8-klasowa. Zamiast 3-letniego gimnazjum oraz 3-letnie liceum i 4-letnie technikum mamy zaś 4-letnie liceum lub 5-letnim technikum.

Students taking an exam

Nowy egzamin dojrzałości to przede wszystkim większe wymagania w stosunku do uczniów oraz nauczycieli, bez zwiększenia liczby godzin lekcyjnych na przygotowania. Powoduje to, że narzędzia do zdalnego oceniania wiedzy i umiejętności, mogą wydatnie zwiększyć szanse abiturientów.

Nowa matura nie będzie tak wymagająca, jak ta “stara”, jeszcze z poprzedniego stulecia. Znacznie zwiększy za to oczekiwania w porównaniu do egzaminów dojrzałości wprowadzonych w latach 2005 oraz 2015. Największe emocje wzbudzają, naturalnie, przedmioty obowiązkowe, czyli język polski i matematyka, a także język obcy. Abiturienci będą w nich musieli wykazać się znacznie wyższym poziomem wiedzy niż na maturze po liceum 3-letnim. 

Powodem do niezadowolenia ze strony nauczycieli szkół średnich jest przede wszystkim krótki termin na przygotowanie się do wszystkich zapowiedzianych na rok 2023 zmian. Przez niemal półtora roku musieli oni bowiem przygotowywać przyszłych maturzystów w oparciu nie o sztywne reguły, a własne domysły odnośnie ich wyglądu. Pojawia się także bardzo wiele głosów mówiących, że poszerzenie podstawy programowej, która obowiązywać będzie maturzystów kończących przywrócone, 4-letnie liceum, poszło za daleko i podniosło poprzeczkę zbyt wysoko.

Egzamin maturalny 2023 z języka polskiego

Wśród nauczycieli niepewnych efektów tak podniesionej przez ministerstwo poprzeczki jest wielu polonistów. Teraz będą oni musieli zmierzyć się z przygotowaniem podopiecznych do egzaminu ze znacznie większej liczby utworów literackich. Ta zamiast wcześniejszych 15 liczy już niemal 50 pozycji. 

Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Centralna Komisja Egzaminacyjna wprowadziły również małą rewolucję w punktacji części podstawowej matury pisemnej z języka polskiego. Można będzie uzyskać aż 50% punktów, w ogóle nie pisząc wypracowania. Maksymalna liczba punktów z testów języka polskiego w użyciu oraz historyczno-literackiego w 2023 roku wyniesie 35. Tyle samo otrzymać będzie można za wypracowanie na 400 słów.

Zmiana ta podnosi rangę testów na egzaminie dojrzałości i zmienia sposób, w jaki nauczyciele będą musieli przygotowywać swoich uczniów. Programy do oceniania zdalnego sprawdzą się świetnie jako narzędzia do nauki przed maturą 2023. Duża liczba punktów możliwych do uzyskania w testach z języka polskiego w użyciu i historyczno-literackiego to świetna motywacja, by ćwiczyć przy pomocy zadań online zarówno w cyfrowych klasach w szkole, jak i w domu, na materiałach zadanych przez nauczyciela. Narzędzie do oceniania online będzie znaczącym wsparciem pracy polonistów dzięki takim cechom jak:

  • samosprawdzające się pytania jedno- i wielokrotnego wyboru, których wykorzystywanie to dla przyszłego maturzysty świetna metoda weryfikacji wiedzy i trening tej formy egzaminowania,
  • samosprawdzające się krótkie pytania otwarte, eliminujące “szczęśliwy traf” w  pytaniach wyboru. Wymagają one od uczniów szerszej wiedzy i lepiej ją sprawdzają. Oszczędzając czas nauczycieli, dzięki automatycznemu ocenianiu,
  • natychmiastowa informacja zwrotna, w formie ustalonej przez nauczyciela podczas tworzenia testu. Uczeń w chwilę po zakończeniu testu online otrzymuje szczegółową statystykę prawidłowych i nieprawidłowych odpowiedzi,
  • możliwość wsparcia nauki narzędziami cyfrowymi, w pracowniach komputerowych, czy też na laptopach oraz tabletach należących do szkoły.

Nowa matura 2023 z matematyki

Ze wszystkich przedmiotów maturalnych to właśnie matematyka ma najniższy poziom zdawalności. Sytuacja pozostaje w zasadzie niezmienna od przywrócenia tego przedmiotu na egzaminie dojrzałości w roku 2010 (wcześniej przez 25 lat był on fakultatywny).

W tej sytuacji poszerzenie podstawy programowej połączone z brakiem zwiększenia godzin matematyki w szkołach średnich powoduje obawy nauczycieli, że jeszcze więcej ich wychowanków nie poradzi sobie z obowiązkową maturą z “królowej nauk”. Ważne zmiany dotyczą zmniejszenia punktacji za prawidłową odpowiedź, będzie bowiem więcej pytań za 1 lub 2 punkty. Pojawią się również pytania typu „prawda/fałsz”, zadania polegające na dobieraniu, a także uzupełnianiu luk.

W takiej sytuacji zdalne ocenianie może okazać się znaczącą pomocą dla pedagogów, którzy, wobec braku czasu na lekcjach, będą musieli zadawać więcej materiału uczniom do przyswojenia w domach. Funkcjonalności testów online, skrojone na miarę do nauki matematyki przed maturą 2023, to między innymi:

  • zaawansowany edytor równań, wspierający wszystkie rodzaje działań, obecnych na nowej maturze, od podstawowego dodawania i odejmowania, przez potęgi i pierwiastki, kończąc na funkcjach i logarytmach,
  • możliwość zadawania prac domowych online, które zmniejszają możliwości ściągania i odpisywania, premiują za to samodzielną pracę. Mogą one być aktywowane w ustalonym przez pedagoga momencie i dają mu natychmiastowe, wnikliwe dane, a jego podopiecznym szybką informację zwrotną o ich mocnych i słabych stronach 
  • szybkie testy na koniec lekcji matematyki, tzw. wyjściówki, które można rozwiązać na komputerach lub tabletach szkolnych, a nawet smartfonach uczniów i które dają nauczycielom w kilka minut szczegółowe informacje na temat tego, jak dobrze opanowano tematykę poruszaną na lekcji,
  • automatyczne sprawdzanie poprawności odpowiedzi na pytania jedno- i wielokrotnego wyboru, prawda/fałsz oraz krótkie pytania otwarte. Nauczyciele dzięki temu nie muszą poświęcać godzin na ocenianie prac podopiecznych po testach i egzaminach próbnych. Tych zaś z pewnością będą musieli przeprowadzić bardzo wiele, by przygotować uczniów jak najlepiej na wyzwania nowego egzaminu dojrzałości.

Język angielski na maturze 2023

Angielski to najczęściej wybierany na maturze język obcy. Nowy egzamin dojrzałości podnosi poprzeczkę jeśli chodzi o poziom trudności zagadnień, na poziomie podstawowym z B1 do B2, a na rozszerzonym z B2 do C1. 

Podobnie jak w przypadku matematyki, nie zmienia się tygodniowa liczba godzin języka angielskiego w szkołach. Nauczyciele będą przez to mieli mniej czasu na przygotowanie uczniów do matury w klasach. Idealnym uzupełnieniem szkolnych zajęć będzie praca samodzielna abiturientów, a ocenianie online oferuje tu szerokie możliwości sprawdzania postępów oraz dokładne informacje na temat poziomu wiedzy i potrzeb edukacyjnych poszczególnych osób.

Stawianie na elektroniczne prace domowe, szybkie testy po zakończeniu lekcji oraz próbne egzaminy z użyciem programów do oceniania online pomogą przygotować uczniów do wymogów, jakie stawia matura 2023 z angielskiego.

Matura 2023 a edukacja i ocenianie zdalne

Pandemia COVID-19 miała dwojaki wpływ na poziom wiedzy i szanse maturzystów w roku 2023 i później. Z jednej strony półtora roku nauki zdalnej wpłynęło negatywnie na jakość edukacji, ponieważ cały system oraz poszczególni nauczyciele, musieli długimi miesiącami przyzwyczajać się do nowej sytuacji oraz wypracowywać nowe formy przekazywania wiedzy. Z drugiej jednak sytuacja ta odkryła przed pedagogami całkowicie nowy świat internetowych narzędzi wspierających naukę zdalną. 

Zarówno uczniom, jak i ich nauczycielom będzie zatem o wiele łatwiej podzielić materiał na ten, który prezentowany będzie podczas szkolnych lekcji i ten wymagający od młodzieży samodzielnej pracy w domu. 

Zdalne sprawdzanie poziomu wiedzy z przedmiotów maturalnych da nauczycielom szczegółowe informacje o tym, którzy z ich uczniów wymagają więcej uwagi, a którzy lepiej radzą sobie z samodzielnym przyswajaniem zagadnień. Pedagodzy będą mogli następnie wykorzystać tę wiedzę w praktyce, poświęcając więcej czasu nastolatkom, którzy pojawią się na generowanych automatycznie listach uczniów z gorszymi wynikami.

Co więcej, bogate możliwości edycji pytań, jakie oferuje nasza platforma, pozwalają na stawianie przed abiturientami zadań podobnych w treści i formie do opublikowanych przez Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Centralną Komisję Egzaminacyjną. Dzięki temu łatwiej będzie uczniom przyzwyczaić się nowych zasad. Nie będą musieli oni też podczas prawdziwego egzaminu tracić czasu, na kilkakrotne czytanie poleceń, by upewnić się, czy na pewno je prawidłowo rozumieją.

Nowe zasady, nowe możliwości

Z obecnego punktu widzenia zmiany, jakie niesie ze sobą matura 2023 mogą być przytłaczające zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów. Warto jednak pamiętać, że jest to de facto powrót do wymagań, jakie obowiązywały na egzaminach dojrzałości przed laty. Jeśli ówcześni maturzyści potrafili osiągać świetne wyniki i dostawać się na wymarzone kierunki, dzisiejsi też dadzą radę. Będzie to o tyle łatwiejsze, że współcześnie nauczyciele mają do pomocy nowatorskie narzędzie online. To ogromne ułatwienie, o którym pedagodzy nie mogli wcześniej nawet marzyć.